RSS RSS facebook
BIP Biuletyn Informacji Publicznej

eUrząd

ePUAP
Znajdź żłobek

Pogoda Serwis pogodowy IMGW
Miejskie Centrum Kultury
Miejska Biblioteka Publiczna
Miejskie Centrum Oświaty i Usług Wspólnych
Miejskie Centrum Sportu i Rekreacji
MMKS Nowy Targ
Nowy Targ - stolica Podhala miasto z 670-letnią historią, określane przez wszystkich Górali jako Miasto.

» więcej o mieście

Nasze Osiągnięcia

ISO9001:2015

#ekoLiderzy2018

JP II Nowy Targ
Nad Dunajcem
Album-Ocalic
NT Szlak Rowerowy
Rowerowy Nowy Targ
PAP Samorząd
Miejska Orkiestra
nowytarg24.tv
PPUZ
NFOŚiGW
Czyste spalanie
Amazonki
Fundacja im. A. Worw
Aeroklub
WKU Nowy Targ
Pakiet dla średnich
Pomoc Ukrainie
2022 GUS Małopolska
Malopolska

Google Translate - tłumaczenie maszynowe strony:

           
Aktualnie stronę ogląda osób: 108
80. rocznica Zagłady. Żeby ich śmierć nie była nadaremna…

Słoneczny, piękny dzień 30. sierpnia 1942 roku stał się apogeum zagłady podhalańskich Żydów, okrutnym finałem akcji „Reinhardt” rozpętanej przez okupanta w Generalnym Gubernatorstwie. Te tragiczne wydarzenia przypomniały rozpoczęte dzisiaj obchody 80. Rocznicy Zagłady Żydowskich Mieszkańców Podhala.

Holocaust pochłonął prawie 3 tysiące istnień naszych współziomków, zmiótł z powierzchni ziemi cały żydowski świat. Przywracanie ofiarom tej zbrodni imion, nazwisk, twarzy i należnego miejsca w zbiorowej pamięci to wielkie dzieło, które jest zasługą przede wszystkim ludzi takich jak dr Karolina Panz – historyczka z Raby Wyżnej, członkini Centrum Badań nad Zagładą Żydów, autorka listy pomordowanych Żydów i Dariusz  Popiela, założyciel Fundacji Rodziny Popielów „Centrum”, która z gronem wspaniałych wolontariuszy realizuje projekt „Ludzie, nie liczby”; laureat nagrody „POLIN 2021”, inicjator i sprawca przywrócenia godnego stanu żydowskim cmentarzom w Krościenku nad Dunajcem, Grybowie, Czarnym Dunajcu i Nowym Targu.

Widok na trybuny

Gdy początkiem listopada na nowotarskim kirkucie odsłaniano monument z nazwiskami ofiar podhalańskiej odsłony Holocaustu i rozpoczęto ceremonialne modlitwy, pandemia nie pozwoliła na przybycie tym ostatnim ocalałym z pogromu, ich rodzinom i bliskim pomordowanych. W 80. Rocznicę Zagłady było to już możliwe.

Organizatorami rozpisanych na trzy dni nowotarskich obchodów stały się Miasto Nowy Targ, Powiat Nowotarski, Powiatowe i Miejskie Centrum Kultury, Muzeum Drukarstwa, Krakowski Oddział IPN-u oraz Stowarzyszenie Zespół Regionalny „Śwarni”.

Widok na trybuny

Poruszające uroczystości rozpoczęto w miejscu spędzenia i selekcji kilkuset żydowskich rodzin przed wywózką do obozów pracy, rozstrzelaniem na miejscowym kirkucie lub transportem do obozu zagłady w Bełżcu, czyli na stadionie im. Piłsudskiego. Stąd 263 osoby skierowano do przymusowej pracy na terenie Nowego Targu, Czarnego Dunajca i Zakopanego, a półtora tysiąca w bydlęcych wagonach, w nieludzkich warunkach, pojechało do Bełżca. Z kilkuset rodzin, które 30. sierpnia 1942 roku przeszły przez bramę stadionu, ocalała tylko jedna – rodzina Datlerów, ukryta w lesie i przechowana przez nowotarżanina Józefa Jędrola, potem zaopatrzona przez niego w fałszywe dokumenty.

Ewa Garbacz

Na murawie stadionu – przed uczestnikami obchodów, w asyście pocztów sztandarowych, harcerzy, kadetów, delegacji i góralskiej muzyki, z gminy Ochotnica Dolna – wyciskające łzy z oczu i pełne sentymentu do miasta szczęśliwego dzieciństwa wspomnienia snuli m.in. cudem ocalona z Holocaustu 87-letnia dziś Janet Applefield z rodziny Singerów i jej córka Debbie Milley oraz prof. Hanoch Gutfreund — fizyk teoretyczny, dyrektor Centrum Einsteina na Uniwersytecie Hebrajskim w Jerozolimie, syn rodziny, która w porę zdołała uciec na Wschód. Jemu też towarzyszyło w podróży na Podhale rodzinne grono.

Tłumaczenia z polskiego na angielski i odwrotnie przygotowała i zapewniała zaangażowana w projekt „Ludzie, nie liczby”, radna Ewa Garbacz.  

– Należycie do innego świata, innego kontynentu i innych czasów – zwracał się on po hebrajsku, a potem po polsku do swoich wnuczek i wnuków prof. Hanoch Gutfreund. – Jednak ślad tego, czego jesteście dzisiaj świadkami, jest zapisany również w waszych genach. Mam nadzieję, że w przyszłości, wspominając to wydarzenie, będziecie pamiętać nie tylko o tragedii przeszłości i swoich rodzinnych korzeniach, ale także o dzisiejszych wyrazach współczucia i zrozumienia, wykazanych przez mieszkańców Nowego Targu.

prof. Hanoch Gutfreund

Rocznicowe obchody nazwał on „kamieniem milowym na drodze miasta Nowy Targ i jego mieszkańców do uporania się z tym strasznym rozdziałem historii”.  

Wspomnieniową część zamknęło zbiorowe odczytanie imion i nazwisk prawie 3 tysięcy osób upamiętnionych na pomniku za bramą żydowskiego cmentarza, przy dźwiękach skrzypcowej muzyki Wiesława Bieniasza. Był to też symboliczny sprzeciw wobec masowej, bezimiennej śmierci w samotności, w rozstrzeliwaniach, w czeluściach gazowych komór.

Zbiorowe odczytanie imion i nazwisk

Góralska muzyka z Ochotnicy prowadziła uczestników obchodów z murawy stadionu na dworzec kolei. W miejscu wywózki i ostatnich pożegnań z miastem składano kwiaty i kamienie z nazwiskami ofiar – odkrytymi i przypomnianymi dzięki żmudnej i długiej kwerendzie obsypywanej wyrazami wdzięczności Karoliny Panz.

Trzecie miejsce wydarzeń pierwszego dnia obchodów to nowotarski kirkut. Tu potomkowie i krewni ofiar wymieniali imiona i nazwiska, wspominali losy swoich pomordowanych bliskich, powierzając ich Najwyższemu. Kładli kamienie na grobowych płytach.

Do prowadzenia modlitw zaproszeni zostali potomek szczawnickich rabinów, dziś naczelny rabin Krakowa – Avi Baumol, proboszcz z parafii Św. Brata Alberta na Niwie – ks. Franciszek Rembiesa i przybyły z Ukrainy ks. Witold Józef Kowalów rodem z Białego Dunajca, założyciel wydawnictwa „Wołanie z Wołynia”, proboszcz parafii w Ostrogu nad Horyniem, kapłan, którego Opatrzność zbliżyła do starszych braci w wierze.

Wieczór wypełniło spotkanie w Miejskim Centrum Kultury – z krakowskim reżyserem Wojciechem Szumowskim i jego filmowym dziełem „Ukos światła”. Przejmujący obraz przybliża sylwetkę, refleksje i motywy działania Dariusza Popieli, ukazując też pracę wolontariuszy projektu „Ludzie, nie liczby” – na przykładzie zmiany oblicza żydowskiego cmentarza w Czarnym Dunajcu. Ta filmowa produkcja trafiła już do widzów w Izraelu i Stanach Zjednoczonych, wkrótce trafi i do Australii.

naczelny rabin Krakowa – <strong>Avi Baumol

W środę o godz. 18.00 czeka nas otwarcie na rynku na Rynku wystawy o okrucieństwie akcji „Reinhardt”. Stworzył ją krakowski Oddział IPN-u. Godzinę później w Miejskim Centrum Kultury rozpocznie się spektakl „Ślady na piasku”, z programem słowno-muzycznym, następnie koncertem cenionego w Europie zespołu „Magda Brudzińska Klezmer Trio”.

1. września natomiast Muzeum Drukarstwa zaprosi na spotkanie autorskie z Miriam Guensberg, autorką książki „Bohater bez ojczyzny” – o opowiadającej dzieje jej urodzonego w Nowym Targu ojca. Będzie to już ostatni punkt trzydniowych obchodów 80. Rocznicy Zagłady.

(asz)

Print Informacja z dnia 01-09-2022, opublikowana przez: Mariusz Foryt była czytana 244 razy
Źródło: nowytarg24.tv więcej z tej kategorii (nowytarg24.tv)

Podobne wiadomości:









Urząd Miasta Nowy Targ, 34-400 Nowy Targ ul. Krzywa 1, tel. 18 2611200
© 2009 Informatyka - Jeżeli widzisz błąd na stronie napisz o tym do nas
Polityka cookies i innych podobnych technologii
Klauzula informacyjna RODO
Deklaracja Dostępności
SLE