RSS facebook
Dziś mamy: sobotę
- 7 grudnia 2019 roku

341 dzień roku, 49 tydzień roku.
Wschód słońca: 7:20
Zachód słońca: 15:41

Imieniny obchodzą: Agaton, Ambroży, Marcin, Ninomysł

Międzynarodowy Dzień Lotnictwa Cywilnego
BIP Biuletyn Informacji Publicznej

eUrząd

ePUAP
Znajdź żłobek

Pogoda Serwis pogodowy IMGW
Miejski Ośrodek Kultury
Miejska Biblioteka Publiczna
Miejskie Centrum Sportu i Rekreacji
MMKS Nowy Targ
Nowy Targ - stolica Podhala miasto z 670-letnią historią, określane przez wszystkich Górali jako Miasto.

» więcej o mieście

Nasze Osiągnięcia

ISO9001:2015

#ekoLiderzy2018

JP II Nowy Targ
Nad Dunajcem
Album-Ocalic
NT Szlak Rowerowy
Rowerowy Nowy Targ
PAP Samorząd
Miejska Orkiestra
nowytarg24.tv
PPUZ
NFOŚiGW
Czyste spalanie
Amazonki
Fundacja im. A. Worw
Aeroklub
WKU Nowy Targ
Pakiet dla średnich
Malopolska

Google Translate - tłumaczenie maszynowe strony:

           
Aktualnie stronę ogląda osób: 59
Najnowsza książka Krystyny Tadeusza i Morawów – o Podhalańskich Brygadach Wywiadowczych WiN

Tadeusz Morawa junior wydał trzecią książkę – tym razem jest to wspólne dzieło jego i siostry: Krystyny Morawy-Fryźlewicz. Obszerna dokumentalna pozycja poświęcona jest „Podhalańskim Brygadom Wywiadowczym WiN”. Zawiera całą galerię sylwetek żołnierzy konspiracji, pokazuje także postaci ich oprawców.

Wcześniejsze książki Tadeusza Morawy juniora to: „Na przekór czasom” – o dziejach 1. Pułku Strzelców Podhalańskich Armii Krajowej i „Rotmistrz Włodzimierz Budarkiewicz – partyzant, przyjaciel rotmistrza Witolda Pileckiego”. Promocja książki o Brygadach Wywiadowczych Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość” odbyła się w ratuszu, a gościem na niej była m.in. Maria Łaś z Czarnego Dunajca, córka żołnierza 1. PSP AK i więźnia politycznego. W dziele dokumentowania historii Brygad Wywiadowczych rodzeństwu Morawów przypadła rola pionierska, bo takiego zadania nie podjął się do tej pory ani Instytut pamięci narodowej, ani żaden z podhalańskich historyków. Jest to zarazem ich wkład w obchody setnej rocznicy odzyskania Niepodległości.

Inspiracją do stworzenia dokumentalnej pozycji były dla autorów bez wątpienia wspomnienia ojca, Tadeusza Morawy seniora, pseudonim „44”, który – przeszedłszy przez organizację Emila Pyzowskiego, szeregi 1. PSP AK i organizację „NIE!” – tworzył nowotarską komórkę Zrzeszenia „Wolność i Niezawisłość”, był także I zastępcą szefa Brygad Wywiadowczych WiN na powiat nowotarski. Wykorzystując zatrudnienie w kancelarii Komendy Powiatowej Milicji Obywatelskiej w Nowym Targu, potem w Komendzie Wojewódzkiej MO w Krakowie – pozyskiwał i przekazywał strukturom swojej organizacji informacje o funkcjonariuszach Milicji Obywatelskiej i Urzędu Bezpieczeństwa Publicznego oraz o działaniu tych instytucji.

We wrześniu 1946 roku został on aresztowany w Krakowie i skazany za „działalność wrogą Polsce Ludowej” na 10 lat więzienia. Nim objęła go amnestia w ’56 roku, 9 lat i 8 miesięcy spędził w 9-ciu ośrodkach odosobnienia, z tego 6 lat w słynnych Wronkach. Po opuszczeniu więzienia miał wielkie problemy z zatrudnieniem, nadal był inwigilowany, musiał uciekać przed aresztowaniem w stanie wojennym.

Za wojenną służbę i powojenną działalność uhonorowany został Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, dwukrotnie Krzyżem Zasługi z Mieczami, 2-krotnie Medalem Wojska, Odznaką WiN oraz Medalem za Szczególne Zasługi dla Miasta Nowego Targu z okazji jubileuszu 650-lecia.

Przygotowując publikację, Krystyna i Tadeusz Morawowie sięgnęli po dokumenty Instytutu Pamięci Narodowej, księgę więźniów i karty więźniów we Wronkach, gdzie ich ojciec trafił 9. stycznia 1948 roku. Posiłkowali się też aktami oskarżeń, protokołami i fotografiami z IPN-u.

Dociekając, z kim ojciec przebywał w celi, syn trafił na ciekawe postaci. Byli to bowiem zarówno – dla pognębienia aresztowanych działaczy – zbrodniarze z oświęcimskiego obozu oczekujący w celi śmierci (np. untersturmführer Max Grabner), jak też inni działacze konspiracji, ludzie z tzw. listy krakowskiej, także partyzanci „Ognia”. Tadeusz Morawa senior opowiadał dzieciom o zachowaniach obozowych oprawców, ale również o metodach funkcjonariuszy UB i SB. Kreślił też sylwetki tajnych współpracowników.

Opowiadał jednak Tadeusz Morawa senior swoim najbliższym głównie o ludziach z WiN-u: lekarzu pułkowym doktorze Marianie Mosslerze, Ryszardzie Kornickim – dziadku Zbigniewa Ziobry, który razem z nim przebywał w szpitalu więziennym, pułkowniku Józefie Herzogu ps. Józwa – legioniście wsławionym akcją „Rzep”; o aresztowanym za obronę uczniów-akowców dyrektorze liceum, Piusie Jabłońskim czy zamordowanym przez służbę więzienną człowieku niebywałej odwagi, odznaczonym Krzyżem VIRTUTI MILITARI – Witoldzie Uklańskim, cichociemnym, który wylądował w Gorcach. Od niego Tadeusz Morawa nauczył się kultowej pieśni formacji wojskowych na Zachodzie: „O Panie, któryś jest na niebie…”

W polonijnym środowisku, w Stanach Zjednoczonych, Tadeusz Morawa junior poznał przyjaciela ojca, Władysława Kobylańskiego, jednego ze sławetnej trójki, która „na postrach” aresztowała rodzinę Bieruta.

Te i inne postaci ożywają na kartach książki z odznaką WiN na obwolucie. A stała się ona istotnym dopełnieniem wiedzy o wojennych i powojennych latach na Podhalu; o dramatycznych i tragicznych nieraz losach konspiratorów.

Autorzy nazywają ją „opowieścią o tych, którzy swojej krwi nie szczędzili, także o tych, którzy bratnią krew wytaczali w imię obcej zbrodniczej ideologii”.

Ciekawostką i novum jest list kuzyna autorów, opisujący, ile trudu i zabiegów kosztowało zdobycie zgody na widzenie z aresztantami we Wronkach i ile żon, krewnych wracało do domu z płaczem, bo jednak nie zostali dopuszczeni do swoich bliskich.

Promocja w ratuszu była okazją do przypomnienia, że data Narodowego Dnia Pamięci Żołnierzy Wyklętych to właśnie dzień zamordowania w więzieniu mokotowskim, przez komunistów, członków IV Zarządu Zrzeszenia Wolność i Niezawisłość 1. marca 1951 roku. Byli to: prezes Łukasz Ciepliński, Józef Batory, Franciszek Błażej, Mieczysław Kawalec, Adam Lazarowicz i Józef Rzepka. Zostali pogrzebani nocą, anonimowo, na zapuszczonej łączce Cmentarza Powązkowskiego. Dokumentalna publikacja jest formą hołdu złożonego im i innym żołnierzom polskiego podziemia.

/asz

Print Informacja z dnia 10-06-2018, opublikowana przez: Mariusz Foryt była czytana 702 razy
Źródło: nowytarg24.tv więcej z tej kategorii (nowytarg24.tv)

Podobne wiadomości:









Urząd Miasta Nowy Targ, 34-400 Nowy Targ ul. Krzywa 1, tel. 18 2611200
© 2009 Informatyka - Jeżeli widzisz błąd na stronie napisz o tym do nas
Polityka cookies i innych podobnych technologii
Klauzula informacyjna RODO
SLE