RSS facebook
Dziś mamy: poniedziałek
- 18 grudnia 2017 roku

352 dzień roku, 51 tydzień roku.
Wschód słońca: 8:30
Zachód słońca: 16:42

Imieniny obchodzą: Bogusław, Gracjan, Gracjana, Laurencja, Wilibald, Wszemir

BIP Biuletyn Informacji Publicznej

ePUAP

Pogoda Serwis pogodowy IMGW
Mapa Monitoringu powietrza
Jubileuszowy Kalendarz Imprez - 670 lat Nowego Targu
Miejski Ośrodek Kultury
Miejska Biblioteka Publiczna
Miejskie Centrum Sportu i Rekreacji
MMKS Nowy Targ
Nowy Targ - stolica Podhala miasto z 670-letnią historią, określane przez wszystkich Górali jako Miasto.

» więcej o mieście

Nasze Osiągnięcia

ISO

SLE

EKOlogiczna Gmina

Więcej Niż Energia

JP II Nowy Targ
Nad Dunajcem
Album-Ocalic
NT Szlak Rowerowy
Rowerowy Nowy Targ
PAP Samorząd
Miejska Orkiestra
nowytarg24.tv
PPWSZ
NFOŚiGW
Czyste spalanie
Amazonki
Fundacja im. A. Worw
Aeroklub
WKU Nowy Targ
Malopolska

Google Translate - tłumaczenie maszynowe strony:

           
Aktualnie stronę ogląda osób: 28

Kościółek św. Anny w Nowym Targu

„Gazeta Podhalańska”, Nr 9, 1 marca 1914 r., s. 1-2.

Kościółek św. Anny w Nowym Targu

W północnej stronie Nowego Targu, na wyniosłem wzgórzu, pośród cienistego gaju, wznosi się znany wszystkim mieszkańcom nie tylko Podhala, lecz także Spiża i Orawy, kościółek św. Anny.

Daty budowy tego starożytnego kościółka nie znamy. Wszyscy, którzy opisywali Tatry, Podhale, wspominają i o tym kościółku, przytaczając jako datę jego powstania rok 1219, powołując się na napis umieszczony na tęczy sklepienia „Errectum A.D. 1219”.

O początku kościółka tego opowiada legenda: w XIII w. dolina nowotarska pokryta była lasami, a mieszkańcami jej były dzikie zwierzęta i bandy rozbójników. Jednę z tych band nawrócili dwaj pustelnicy, którzy poradzili jej aby dla ubłagania odpustu u Pana Boga za ciężkie grzechy wystawiła kościół. Rozbójnicy skruszeni wybrali dzisiejsze wzgórze pod budowę kościółka.

Okoliczni osadnicy słyszeli łomot drzew w lasach ścinanych i obrabianych na budynek, lecz bali się tam zajrzeć, gdyż wiedzieli, że to siedlisko zbójników. Tymczasem stanęła świątynia, a w niej w wielkim ołtarzu ukazał się obraz św. Anny, skradziony podobno na Węgrzech.

Zbójnicy wozili sobie z daleka księdza co piątek, aby im odprawiał nabożeństwo. Składali ofiary, a broń swoją na ścianach kościoła zawiesili, wyrzekłszy się rabowania. Pewien Grek, jadąc z towarami przez Nowy Targ, zabłądził w lesie i natrafił na kościół, oddał się w opiekę św. Anny, którą w ołtarzu ujrzał, a odnalazłszy dobrą drogę, opowiedział ludziom o istnieniu kościoła.

Nadmienić tu wypada, że św. Anna jest w szczególnej czci u Greków, którzy we wszystkich nieszczęściach udają się o pomoc do niej.

Legenda ta o budowie kościółka św. Anny przez zbójników nie jest nową i tu jedyną, gdyż podobna legenda powtarza się przy bardzo wielu kościołach starożytnych.

Kościółek św. Anny, jak wspominają kronikarze, miał być zbudowany z drzewa modrzewiowego, którego wówczas w okolicy Nowego Targu było pod dostatkiem.

To jest pewnem, że z pierwotnej budowy nic nie pozostało i pozostać nie mogło wobec najazdów Tatarów w r. 1241 i 1287. Pobożni osadnicy niezadługo na tem samym miejscu odbudowali kościółek. Położenie na wzgórzu wskazuje, że kościółek ten sięga odległej przeszłości.

Wiadomo, że tutejszy kościół parafialny fundował Kazimierz W. w r. 1346, a już według kronikarzy i historyków plebanem w Nowym Targu w r. 1326 był ks. Piotr, w 1327 ks. Ryszard, w latach 1335 do 1338 ks. Jan. Księża ci zatem musieli spełniać duszpasterstwo przy kościółku św. Anny. Plebani ci nie byli zakonnikami. Według zdania znawców z r. 1903, obecna budowa tegoż kościółka pochodzi z XV lub początku XVI w.

Według akt wizytacyi kanoniczej, dokonanej w r. 1608 przez ks. Jana Januszewskiego, kościółek ten miał być konsekrowany już 100 lat przedtem, a zatem ok. r. 1500. Kościółek ten nie miał ani fundatora, nie był wyposażony w żadne fundacye, powstał z ofiarności górali i w r. 1608 przeznaczony był do nabożeństw prywatnych. W tym roku zaś przeznaczono go dla świeżo założonego bractwa św. Anny i bractwo to wzięło go w r. 1608 w opiekę.

Od połowy w XVIII kościółkiem tym zarządzał prowizor, wybierany z bractwa, około połowy w. XIX był prowizor pod nadzorem gminy, a od r. 1879 aż dotąd komitet, z łona rady gminnej wybierany.

Straszne pożary w latach 1601, 1784, 1804, 1822, które nawiedziły Nowy Targ, nie uszkodziły bynajmniej kościółka św. Anny.

W r. 1655 Szwedzi nawiedzili i Nowy Targ. Podług legendy kościółek św. Anny mieli kilkakrotnie Szwedzi podpalać, jednak po bezcelowych próbach odstąpili od dalszego podpalania. Kościółek św. Anny nie był zniszczony przez Szwedów, o czem świadczą napisy, wyryte na ścianie zewnętrznej pod oszalowaniem, pochodzące z r. 1645 i 1649. Napisy te odkryto przy odnawianiu kościółka w r. 1903.

Kościółek ten posiada 2 starożytne obrazy. Jeden „Matka Boska” z końca XV w., drugi „św. Anna” z r. 1516.

Bractwo św. Anny założono przy tym kościółku w r. 1608. Kościółek ten posiada relikwie św. Anny umieszczone w ręce woskowej.

Nawrócenie zbójników i początek budowy tego kościółka przedstawił pędzlem na ścianie wewnętrznej kościółka artysta – malarz tutejszy, rodak śp. Hipolit Lipiński, około 1865 r.

W r. 1772 dobudowano wieżę do kościółka i rozszerzono nawę samego kościółka, odnowienie zaś z r. 1865 ograniczyło się do wewnętrznego pomalowania. Kopuła drugiej wieży kościółka (sygnaturki) miała być przestrzelona kulą szwedzką. Według aktów, znajdujących się w tutejszej gminie, obraz św. Anny był ozdobiony licznemi i kosztownemi wotami, z których literalnie ani jedno nie pozostało. Smutne to i bolesne, że znaleźli się tacy, którzy rękę wyciągnęli po te wota z kościoła.

W r. 1768 Katarzyna i Wojciech Olechowscy, tutejsi rodacy, zapisali kilkanaście morgów gruntu swego na odprawienie kilku mszy św. rokrocznie. Po zniesieniu przez cesarza Józefa wszystkich pobożnych fundacyi, grunt ten przeszedł do funduszu religijnego i dochód z tego gruntu wliczony jest do kongruy proboszcza. Ostatni raz wizytował kościółek św. Anny książe biskup Adam Sapieha w r. 1912, a przed nim śp. książe kardynał Albin Dunajewski.

Największą opieką i dbałością otaczał kościółek ten proboszcz tutejszy śp. ks. Józef Sawicki (był tu proboszczem od r. 1761 do 1789).

W r. 1903 komitet kościółka św. Anny, widząc kościółek ten zniszczony i grożący zawaleniem, idąc za wskazówką konsystorza i konserwatorów, przystąpił do gruntownego odnowienia kościółka pod kierownictwem fachowego znawcy, nie zmieniając stylu dawnej budowy.

Odprawiający się rokrocznie w dniu św. Anny odpust, ściąga niezliczone tłumy pobożnych z całego Podhala i Węgier. Kościółek ten niezmiernie jest czczony i otaczany opieką przez tutejszych mieszkańców, których gorącem pragnieniem jest, aby kościółkiem tym zajął się osobny ksiądz, któryby mógł odprawiać często w kościółku tym nabożeństwa, co nie natrafiałoby na żadne trudności, gdyż komitet tegoż kościółka uzyskał z konsystorza krakowskiego w r. 1904 zezwolenie na odprawianie mszy w tymże kościółku w każdym dniu roku.

Ignacy Moczydłowski

Aktualizacja: 19-06-2006r.
Oglądane: 11918 razy

Print Wersja do druku
Inne podstrony z tej kategorii:








Urząd Miasta Nowy Targ, 34-400 Nowy Targ ul. Krzywa 1, tel. 18 2611200
© 2009 Informatyka - Jeżeli widzisz błąd na stronie napisz o tym do nas
Polityka cookies i innych podobnych technologii
SLE