RSS facebook
Dziś mamy: piątek
- 19 października 2018 roku

292 dzień roku, 42 tydzień roku.
Wschód słońca: 7:06
Zachód słońca: 17:43

Imieniny obchodzą: Ferdynand, Fryda, Pelagia, Pelagiusz, Piotr, Siemowit, Skarbimir, Toma, Ziemowit

BIP Biuletyn Informacji Publicznej

ePUAP
Znajdź żłobek

Pogoda Serwis pogodowy IMGW
Miejski Ośrodek Kultury
Miejska Biblioteka Publiczna
Miejskie Centrum Sportu i Rekreacji
MMKS Nowy Targ
Nowy Targ - stolica Podhala miasto z 670-letnią historią, określane przez wszystkich Górali jako Miasto.

» więcej o mieście

Nasze Osiągnięcia

ISO

#ekoLiderzy2018

JP II Nowy Targ
Nad Dunajcem
Album-Ocalic
NT Szlak Rowerowy
Rowerowy Nowy Targ
PAP Samorząd
Miejska Orkiestra
nowytarg24.tv
PPWSZ
NFOŚiGW
Czyste spalanie
Amazonki
Fundacja im. A. Worw
Aeroklub
WKU Nowy Targ
Pakiet dla średnich
Malopolska

Google Translate - tłumaczenie maszynowe strony:

           
Aktualnie stronę ogląda osób: 100

Kościółek św. Anny w Nowym Targu

„Gazeta Podhalańska”, Nr 9, 1 marca 1914 r., s. 1-2.

Kościółek św. Anny w Nowym Targu

W północnej stronie Nowego Targu, na wyniosłem wzgórzu, pośród cienistego gaju, wznosi się znany wszystkim mieszkańcom nie tylko Podhala, lecz także Spiża i Orawy, kościółek św. Anny.

Daty budowy tego starożytnego kościółka nie znamy. Wszyscy, którzy opisywali Tatry, Podhale, wspominają i o tym kościółku, przytaczając jako datę jego powstania rok 1219, powołując się na napis umieszczony na tęczy sklepienia „Errectum A.D. 1219”.

O początku kościółka tego opowiada legenda: w XIII w. dolina nowotarska pokryta była lasami, a mieszkańcami jej były dzikie zwierzęta i bandy rozbójników. Jednę z tych band nawrócili dwaj pustelnicy, którzy poradzili jej aby dla ubłagania odpustu u Pana Boga za ciężkie grzechy wystawiła kościół. Rozbójnicy skruszeni wybrali dzisiejsze wzgórze pod budowę kościółka.

Okoliczni osadnicy słyszeli łomot drzew w lasach ścinanych i obrabianych na budynek, lecz bali się tam zajrzeć, gdyż wiedzieli, że to siedlisko zbójników. Tymczasem stanęła świątynia, a w niej w wielkim ołtarzu ukazał się obraz św. Anny, skradziony podobno na Węgrzech.

Zbójnicy wozili sobie z daleka księdza co piątek, aby im odprawiał nabożeństwo. Składali ofiary, a broń swoją na ścianach kościoła zawiesili, wyrzekłszy się rabowania. Pewien Grek, jadąc z towarami przez Nowy Targ, zabłądził w lesie i natrafił na kościół, oddał się w opiekę św. Anny, którą w ołtarzu ujrzał, a odnalazłszy dobrą drogę, opowiedział ludziom o istnieniu kościoła.

Nadmienić tu wypada, że św. Anna jest w szczególnej czci u Greków, którzy we wszystkich nieszczęściach udają się o pomoc do niej.

Legenda ta o budowie kościółka św. Anny przez zbójników nie jest nową i tu jedyną, gdyż podobna legenda powtarza się przy bardzo wielu kościołach starożytnych.

Kościółek św. Anny, jak wspominają kronikarze, miał być zbudowany z drzewa modrzewiowego, którego wówczas w okolicy Nowego Targu było pod dostatkiem.

To jest pewnem, że z pierwotnej budowy nic nie pozostało i pozostać nie mogło wobec najazdów Tatarów w r. 1241 i 1287. Pobożni osadnicy niezadługo na tem samym miejscu odbudowali kościółek. Położenie na wzgórzu wskazuje, że kościółek ten sięga odległej przeszłości.

Wiadomo, że tutejszy kościół parafialny fundował Kazimierz W. w r. 1346, a już według kronikarzy i historyków plebanem w Nowym Targu w r. 1326 był ks. Piotr, w 1327 ks. Ryszard, w latach 1335 do 1338 ks. Jan. Księża ci zatem musieli spełniać duszpasterstwo przy kościółku św. Anny. Plebani ci nie byli zakonnikami. Według zdania znawców z r. 1903, obecna budowa tegoż kościółka pochodzi z XV lub początku XVI w.

Według akt wizytacyi kanoniczej, dokonanej w r. 1608 przez ks. Jana Januszewskiego, kościółek ten miał być konsekrowany już 100 lat przedtem, a zatem ok. r. 1500. Kościółek ten nie miał ani fundatora, nie był wyposażony w żadne fundacye, powstał z ofiarności górali i w r. 1608 przeznaczony był do nabożeństw prywatnych. W tym roku zaś przeznaczono go dla świeżo założonego bractwa św. Anny i bractwo to wzięło go w r. 1608 w opiekę.

Od połowy w XVIII kościółkiem tym zarządzał prowizor, wybierany z bractwa, około połowy w. XIX był prowizor pod nadzorem gminy, a od r. 1879 aż dotąd komitet, z łona rady gminnej wybierany.

Straszne pożary w latach 1601, 1784, 1804, 1822, które nawiedziły Nowy Targ, nie uszkodziły bynajmniej kościółka św. Anny.

W r. 1655 Szwedzi nawiedzili i Nowy Targ. Podług legendy kościółek św. Anny mieli kilkakrotnie Szwedzi podpalać, jednak po bezcelowych próbach odstąpili od dalszego podpalania. Kościółek św. Anny nie był zniszczony przez Szwedów, o czem świadczą napisy, wyryte na ścianie zewnętrznej pod oszalowaniem, pochodzące z r. 1645 i 1649. Napisy te odkryto przy odnawianiu kościółka w r. 1903.

Kościółek ten posiada 2 starożytne obrazy. Jeden „Matka Boska” z końca XV w., drugi „św. Anna” z r. 1516.

Bractwo św. Anny założono przy tym kościółku w r. 1608. Kościółek ten posiada relikwie św. Anny umieszczone w ręce woskowej.

Nawrócenie zbójników i początek budowy tego kościółka przedstawił pędzlem na ścianie wewnętrznej kościółka artysta – malarz tutejszy, rodak śp. Hipolit Lipiński, około 1865 r.

W r. 1772 dobudowano wieżę do kościółka i rozszerzono nawę samego kościółka, odnowienie zaś z r. 1865 ograniczyło się do wewnętrznego pomalowania. Kopuła drugiej wieży kościółka (sygnaturki) miała być przestrzelona kulą szwedzką. Według aktów, znajdujących się w tutejszej gminie, obraz św. Anny był ozdobiony licznemi i kosztownemi wotami, z których literalnie ani jedno nie pozostało. Smutne to i bolesne, że znaleźli się tacy, którzy rękę wyciągnęli po te wota z kościoła.

W r. 1768 Katarzyna i Wojciech Olechowscy, tutejsi rodacy, zapisali kilkanaście morgów gruntu swego na odprawienie kilku mszy św. rokrocznie. Po zniesieniu przez cesarza Józefa wszystkich pobożnych fundacyi, grunt ten przeszedł do funduszu religijnego i dochód z tego gruntu wliczony jest do kongruy proboszcza. Ostatni raz wizytował kościółek św. Anny książe biskup Adam Sapieha w r. 1912, a przed nim śp. książe kardynał Albin Dunajewski.

Największą opieką i dbałością otaczał kościółek ten proboszcz tutejszy śp. ks. Józef Sawicki (był tu proboszczem od r. 1761 do 1789).

W r. 1903 komitet kościółka św. Anny, widząc kościółek ten zniszczony i grożący zawaleniem, idąc za wskazówką konsystorza i konserwatorów, przystąpił do gruntownego odnowienia kościółka pod kierownictwem fachowego znawcy, nie zmieniając stylu dawnej budowy.

Odprawiający się rokrocznie w dniu św. Anny odpust, ściąga niezliczone tłumy pobożnych z całego Podhala i Węgier. Kościółek ten niezmiernie jest czczony i otaczany opieką przez tutejszych mieszkańców, których gorącem pragnieniem jest, aby kościółkiem tym zajął się osobny ksiądz, któryby mógł odprawiać często w kościółku tym nabożeństwa, co nie natrafiałoby na żadne trudności, gdyż komitet tegoż kościółka uzyskał z konsystorza krakowskiego w r. 1904 zezwolenie na odprawianie mszy w tymże kościółku w każdym dniu roku.

Ignacy Moczydłowski

Aktualizacja: 19-06-2006r.
Oglądane: 12661 razy

Print Wersja do druku
Inne podstrony z tej kategorii:








Urząd Miasta Nowy Targ, 34-400 Nowy Targ ul. Krzywa 1, tel. 18 2611200
© 2009 Informatyka - Jeżeli widzisz błąd na stronie napisz o tym do nas
Polityka cookies i innych podobnych technologii
Klauzula informacyjna RODO
SLE