RSS facebook
Dziś mamy: niedzielę
- 30 kwietnia 2017 roku

120 dzień roku, 17 tydzień roku.
Wschód słońca: 4:20
Zachód słońca: 18:54

Imieniny obchodzą: Bartłomiej, Chwalisława, Eutropiusz, Jakub, Katarzyna, Lilla, Marian

PIT (ostatni dzień)
BIP Biuletyn Informacji Publicznej

ePUAP

Pogoda Serwis pogodowy IMGW
Mapa Monitoringu powietrza
Jubileuszowy Kalendarz Imprez - 670 lat Nowego Targu
Miejski Ośrodek Kultury
Miejska Biblioteka Publiczna
Miejskie Centrum Sportu i Rekreacji
MMKS Nowy Targ
Nowy Targ - stolica Podhala miasto z 670-letnią historią, określane przez wszystkich Górali jako Miasto.

» więcej o mieście

Burmistrz Miasta
mgr Grzegorz Watycha

Nasze Osiągnięcia

ISO

SLE

EKOlogiczna Gmina

Więcej Niż Energia

JP II Nowy Targ
Album-Ocalic
NT Szlak Rowerowy
Rowerowy Nowy Targ
PAP Samorząd
Miejska Orkiestra
nowytarg24.tv
PPWSZ
NFOŚiGW
Czyste spalanie
Amazonki
Fundacja im. A. Worw
Aeroklub
WKU Nowy Targ
Malopolska

Google Translate - tłumaczenie maszynowe strony:

           
Aktualnie stronę ogląda osób: 64

Józef Grzybek - organista, dyrygent, historyk, nauczyciel, zasłużony dla Kościoła i Papieża
  29-10-2012

Józef Grzybek (1909-1986)

 

Przypadający w tym roku piękny jubileusz 50-lecia konsekracji parafialnego kościoła Najświętszego Serca Pana Jezusa w Nowym Targu, to również dobra okazja do przypomnienia starszym, a dla młodszych – przedstawienia tej zasłużonej dla Parafii, Miasta i Podhala postaci, związanej ponad 32 lata z kościołem.

Józef Grzybek przyszedł na świat 15 maja 1909 r. w Osielcu k. Jordanowa, w rodzinie rolników, Stanisława i Marii z domu Wójcik. W Osielcu uczęszczał 4 lata do szkoły podstawowej, a rodzice dostrzegając jego zdolności skierowali go na dalsze nauki do Krakowa, gdzie uczęszczał w latach 1922-1929 do Gimnazjum prowadzonego przez Ojców Misjonarzy, w którym zdał maturę. Po maturze rozpoczął studia na Wydziale Filozoficzno-Historycznym Uniwersytetu Jagiellońskiego, które ukończył w 1935 r.

Dzieląc swoje zainteresowania pomiędzy muzyką i historią, już w gimnazjum nauczył się grać na organach, a także podpatrując dyrygenta chóru szkolnego, uczył się dyrygentury, a kontynuując przez lata pasję historyka w 1965 r. obronił pracę doktorską, której tematem były „Dzieje państwa suskiego pod Babią Górą od XVI w. do poł. XIX w.”. Po ukończeniu studiów, w 1935 r. rozpoczął pracę jako profesor w nowotarskim gimnazjum, która trwała aż do wybuchu wojny. W latach II wojny światowej, 1939-1945 r. uczył w szkołach powszechnych w Makowie Podhalańskim, Osielcu i Krośnicy. Ucząc w Osielcu brał udział również w tajnym nauczaniu w zakresie 4 lat gimnazjum. Po zakończeniu okupacji hitlerowskiej podjął ponownie pracę w Gimnazjum w Nowym Targu, aż do 1950 r. kiedy to po kilku miesiącach „dyrektorowania” został przymusowo przeniesiony w stan spoczynku, a dokładniej mówiąc na rentę, chociaż się o nią nie ubiegał, ani nie chorował. Powodem zwolnienia była „nieprawomyślność” prof. Grzybka, który wraz z gimnazjalnym chórem brał udział w uroczystościach religijnych, a także spóźnił się na próbę szkolnej akademii z okazji 70-lecia urodzin Józefa Stalina.

 

Nie mogąc pracować w szkole prof. Grzybek podjął w 1952 r. pracę w drugiej interesującej go dziedzinie – został kierownikiem, a później dyrektorem nowotarskiego oddziału Archiwum Państwowego. Jego działalność w Archiwum zaowocowała zgromadzeniem cennych dokumentów dotyczących historii Miasta i Podhala, a także zorganizowaniem wielu ciekawych wystaw dotyczących tych spraw. Zajmował się również popularyzacją historii poprzez pisanie artykułów i prowadzenie spotkań z młodzieżą, czy na posiadach Związku Podhalan, którego był członkiem. Artykuł pt.: „Nowy Targ miastem murowanym” opublikowany w „Podhalance” w 1973 r. stał się kopalnią aktualnej wiedzy historycznej o mieście i regionie. Pracując zawodowo w Archiwum, pełnił także funkcję organisty w Parafii Najświętszego Serca Pana Jezusa, praktycznie aż do swojej śmierci, tj. przez 32 lata. Zainteresowanie śpiewem chóralnym spowodowało, że stał się założycielem i dyrygentem wielu chórów, a były to m. in.:

Chór żeński (kościelny) przy Parafii Bożego Ciała w Krakowie,

Chór męski (świecki) w Suchej Beskidzkiej,

Szkolny chór męski oraz mieszany czterogłosowy w nowotarskim Gimnazjum.

Po pięciu latach przerwy w działalności towarzystw śpiewczych w Nowym Targu spowodowanej ich rozwiązaniem przez wadze komunistyczne, zebrał ich członków i założył w 1952 r., działający do dzisiaj chór „Gorce”. 6 lat później, w 1958 r. zorganizował przy Parafii NSPJ żeński chór kościelny „Echo Gorczańskie”, również istniejący do dnia dzisiejszego. Liczba chórów założonych i prowadzonych przez prof. Grzybka sięga 10.

Zafascynowany kulturą i regionem Podhala, wprowadził do repertuaru Chóru „Gorce” utwory i kompozycje prof. Józefa Edmunda Titza i Pasierba Orlanda. Chór „Gorce” występował w strojach góralskich, co już poza repertuarem sprawiało, że był nie tylko rozpoznawalny, ale też entuzjastycznie przyjmowany. Pomimo październikowej „odwilży” w Polsce, w 1956 r. władze państwowe i partyjne w Nowym Targu nie akceptowały działalności kulturalnej – występów i repertuaru, dlatego rok później prof. Józef Grzybek przestał być dyrygentem Chóru „Gorce”. Dawanie słuchaczom pięknych muzycznych i artystycznych przeżyć, szczególnie w trudnych czasach, było dla niego ważnym celem, misją i motywacją do działania.

Już w 1937 r., w nowotarskim „Sokole” zorganizował I Festiwal Pieśni Religijnej i Świeckiej, z udziałem m. in. chórów z Gimnazjum w Nowym Targu, Towarzystwa im. F. Chopina z Nowego Targu, Chóru Ludowego prowadzonego przez Wincentego Apostoła, „Echa Tatrzańskiego” z Zakopanego i 70-cio osobowej Orkiestry Symfonicznej.

Najważniejsze chyba jednak życiowe wyzwanie stanowiło zorganizowanie i przygotowanie chórzystów (było ich ponad 500) z chórów „Gorce” i „Echa Gorczańskiego”, z Zakopanego, Rabki, Skawy, Suchej Beskidzkiej i Waksmundu, do spotkania z Ojcem Świętym Janem Pawłem II na nowotarskim lotnisku, podczas I pielgrzymki naszego największego Rodaka do Ojczyzny, 8 czerwca 1979 r. Ważną sprawą było przy tym również skoordynowanie śpiewu chórzystów i występów muzyk góralskich (muzyków z całego Podhala było ok. 100) pod przewodnictwem znanego regionalisty i muzyka – Józefa Staszla. Wykonane wtedy dla Ojca Świętego Jana Pawła II utwory góralskie, a m. in. „Witojcie nom Ojce Święty”, „Ani się rycerzom w Giewoncie nie śniło”, „Nie odjyzdzoj do Rzymu Janie Pawle”, ale też inne, żeby wspomnieć tylko „Bogurodzicę”, „Polonia semper fidelis”, czy „Tu es Petrus”, stały się „klasyką góralską”, a te kościelne, nigdy ani nigdzie potem nie wybrzmiały tak pięknie. Dla mnie osobiście przeżyciem niezapomnianym, brzmiącym do dzisiaj w uszach było pożegnanie Ojca Świętego przez milionową rzeszę pielgrzymów pieśnią „Góralu czy ci nie żal”, która wtedy właśnie weszła do naszego „żelaznego” regionalnego, ale i narodowego repertuaru.

Podobnie stało się ze śpiewanym dzisiaj przy różnych okazjach „Niechaj żyje, niechaj żyje”, którą zaśpiewał Ojcu Świętemu Janowi Pawłowi II młodzieżowy zespół Włochów już 10 czerwca 1979 r. podczas powitania na rzymskim lotnisku, po powrocie Jana Pawła II z pielgrzymki do Polski.

Uważam, że warto przypomnieć sobie teksty tych utworów, napisanych specjalnie na tę okazję przez Józefa Staszla:

 

I.

„Hej, dziś bez całe nase Podhole
Idziemy syćka tu górole.
Pokłonimy sie Ojcu Świętemu,
Świata Gazdowi i nasemu!

II.

Witojcie nom Ojce Święty,
Na Podholu dziś przyjęty,
Tysiąc roków my cekali,
Tobie my sie docekali,
Bedziemy Cie pamiętali.

III.

Ani się rycerzom,
W Giewoncie nie śniło,
By Podhole kiedy,
Papieża gościło!

IV.

Nie odjyzdzoj do Rzymu Janie Pawle,
Przecie Ci tu w nasyj Polsce nie było źle.
Z tyk tatrzańskich turni noblizyj do nieba,
Tu się razem pomodlimy, bo tak trzeba!”

 

Prof. Józef Grzybek znał osobiście Ojca Świętego Jana Pawła II, który jako kardynał, arcybiskup Metropolita Krakowski odwiedzał go w domu przy ul. Krasińskiego podczas wizytacji i innych uroczystości w Nowym Targu.

Ojciec Święty Jan Paweł II z okazji jubileuszu 50-lecia pracy, za zasługi dla Kościoła i szerzenia religijnej kultury muzycznej, przyznał w 1984 r. prof. Józefowi Grzybkowi jedno z najwyższych papieskich odznaczeń: „Pro Ecclesia et Pontifice”, przyznane na wniosek następcy kard. Karola Wojtyły na Stolicy Św. Stanisława, kardynała Metropolity Franciszka Macharskiego.

Jako człowiek, dyrygent, historyk i nauczyciel, wychowawca młodzieży, prof. Józef Grzybek cieszył się w Nowym Targu powszechnym autorytetem i szacunkiem. Bardzo pracowity, ambitny i zasadniczy, słynął również z poczucia humoru, przy czym potrafił śmiać się i żartować z samego siebie, o czym sam mogłem się przekonać kiedy zdarzyła mu się muzyczna „wpadka”. Otóż podczas uroczystości ślubnej (byłem na niej osobiście) i rozpoczynającej się Mszy Św., gdy nowożeńcy wchodzili do kościoła, nagle rozbrzmiały dźwięki pieśni, i to nie ślubnego Marsza Mendehlsona, lecz pieśni wykonywanej przy pogrzebach, ze słowami: „Niech aniołowie zaprowadzą Cię do raju…”.

Swoje przeżycia i wrażenia z najważniejszego dla Miasta i Podhala, ale i dla niego osobiście wydarzenia w historii – wizyty w Nowym Targu Ojca Świętego Jana Pawła II, spisał prof. Józef Grzybek na gorąco już w 1979 r. we wspomnieniach „Jan Paweł II w Nowym Targu”, które zostały wydane po raz pierwszy przez Burmistrza Miasta przy wsparciu Akcji Katolickiej w 2004 r., z okazji jubileuszu 25-lecia wizyty Ojca Świętego Jana Pawła II.

Swoją ziemską wędrówkę prof. Józef Grzybek zakończył 17 marca 1986 r. i pochowany został po odbywających się z udziałem licznych przyjaciół, wychowanków i znajomych, uroczystościach pogrzebowych na nowotarskim cmentarzu.

Kontynuatorem jego działalności w zakresie muzyki, działalności kulturalnej i artystycznej, jest syn Bogusław – założyciel i dyrektor cieszącego się popularnością i znanego chóru Akademickiego „Organum” w Krakowie i organistą Bazyliki Mariackiej w Krakowie, który często z krakowskimi artystami występuje przy różnych okazjach i uroczystościach w rodzinnym Mieście.

Marek St. Fryźlewicz



Index

» Izabela Wanda Liberak – nauczycielka, jedyna Honorowa Obywatelka Miasta Nowy Targ.
» Jan Pluciński (1897 – 1982) – wybitny syn spiskiej ziemi.
» Profesor Józef Edmund Titz - nauczyciel Karola Wojtyły, muzyk, kompozytor, twórca hejnał...
» Józef Grzybek - organista, dyrygent, historyk, nauczyciel, zasłużony dla Kościoła i Papie...
» Profesor Franciszek Pierwoła - nauczyciel, wychowawca, pszczelarz
» Wiktor Ignacy Gutowski - artysta malarz, patriota, nauczyciel, miłośnik Podhala.
» Witold Pustówka - inżynier, leśnik, przewodnik, myśliwy, społecznik, człowiek na "dobrze ...










Urząd Miasta Nowy Targ, 34-400 Nowy Targ ul. Krzywa 1, tel. 18 2611200
© 2009 Informatyka - Jeżeli widzisz błąd na stronie napisz o tym do nas
Polityka cookies i innych podobnych technologii
SLE